?
Onbedoeld zwanger?
Auteur: Arthur Alderliesten
Gepubliceerd in Leef 3, juli 2024
Het meest kritische argument tegen abortus is dat de mens geschapen is naar Gods beeld. In vorige artikelen over het geschapen zijn naar Gods beeld hebben we erbij stil gestaan wat dit betekent volgens de schepping, de val en de opstanding. In dit laatste artikel werk ik uit wat het gevolg is van de voltooiing voor het dragen van Gods beeld en de conclusies die we hieruit kunnen trekken.
In het christelijke wereldbeeld ligt de voltooiing in de toekomst. Het herstellende werk van Jezus Christus komt tot voltooiing in samenhang met een nieuwe aarde en een nieuwe hemel. De voltooiing kent het dreigende element van oordeel. Het oordeel brengt de mogelijkheid van veroordeling met zich mee. Tegelijkertijd heeft het oordeel ook een positief element. In het oordeel zal het goede weer openlijk met de waarheid worden verbonden. Niet de hoogmoedigen, de goddelozen, de geweldplegers zullen de aarde beërven, maar de zachtmoedigen, de vredestichters, de reinen van hart.
Wie in Christus geloven, zullen opstaan met een verheerlijkt lichaam en op de nieuwe aarde wonen. De beschadigde relaties tussen de mens en God, mensen onderling, mens en het geschapene, en de mens die met zichzelf overhoop kan liggen, zijn volledig hersteld. Mensen zijn dan precies beelddragers van Hem zoals Hij het bedoeld heeft. Romano Guardini: “Nadat Hij de mens als persoon geschapen heeft, vergeet Hij diens waardigheid nooit. Hij respecteert haar ‘omwille van Zijn naam’, omdat Hij Zijn eigen persoon respecteert, waarvan de menselijke een evenbeeld is. Het oordeel openbaart dit respect van God voor de mens.”
Dit perspectief geeft christenen hoop. Zij zien over hun situatie van gebrokenheid, pijn en lijden uit naar de toekomst waarin de geschiedenis haar voltooiing vindt.
De redding van de wereld hangt niet af van christenen, maar van Christus. Toch vormt het perspectief van de voltooiing tevens een bron van hoop en motivatie om menselijke verantwoordelijkheid te nemen en ons in te spannen om tekenen van Gods gerechtigheid en barmhartigheid in deze wereld op te richten.
Het geschapen zijn naar Gods beeld is bepalend voor de menselijke waardigheid. De waardigheid van de mens is geschonken, toegekend en daarmee intrinsiek met het leven zelf. Waardigheid wordt niet bepaald door menselijke vermogens. Dit onderstreept dat een nieuw mens vanaf de conceptie het beeld van God draagt en daarom maximale bescherming geniet.
De mens is geschapen als een relationeel wezen en staat in relatie tot God, de andere mensen, de schepping en zichzelf. Rode lijnen door zowel de wereldgeschiedenis als persoonlijke levensverhalen laten zien hoe het leven wordt gestempeld door de verstoring van deze relaties als gevolg van de zondeval en (het zoeken naar) heling ervan. Deze heling is mogelijk dankzij het verlossende werk van Jezus Christus, zij het dat de voltooiing ervan nog in de toekomst ligt. Rond onbedoelde zwangerschap en abortus zien we ook de verstoring van relaties: moeder en kind, vader en kind, moeder en vader en dikwijls ook de relaties tussen de onbedoeld zwangere moeder en haar omgeving. Bovendien kan zij ook zichzelf “kwijt” zijn, waardoor zij hulp zoekt.
De verstoorde relaties werken ook door op samenlevingsniveau. Door het doorgeschoten individualistische, zelfgerichte denken verdwijnt de gerichtheid op anderen en hebben gemeenschappen steeds minder kracht om andermans problemen op te vangen. Het relatiegerichte denken en doen staat zelf onder druk. Kracht voor herstel zit echter ook dikwijls in het relationele: door bij een onbedoelde zwangerschap de moeder haar relatie met haar ongeboren kind te “laten ontdekken.” Als het kan wordt ook haar partner of anderen uit haar omgeving bij haar situatie betrokken.
Op het niveau van maatschappijbeïnvloeding is het nodig dat mensen zich onderdeel weten van grotere gehelen, van samenlevingsverbanden waarin het normaal zou moeten zijn om oog voor elkaar te hebben Want als één ding blijkt uit de ervaringsverhalen is het wel het gevoel van eenzaamheid.
Schreeuw om leven streeft in haar werk dan ook niet voor niets naar “shalom”, naar heling en harmonie, naar het floreren van de hulpvrager. Bij een onbedoelde zwangerschap geldt dit ook het ongeboren kind. In andere woorden gaat het om het tot bloei brengen van de hulpvrager. Shalom staat voor de ultieme bestemming van het mens-zijn. Shalom kan niet zonder rechtvaardigheid en vrede. Waar shalom volledig aanwezig is, wordt ook vreugde en geluk ervaren. Werken aan shalom betekent werken aan herstel van gebroken relaties. Het perspectief van de mens als relationeel wezen onderstreept bovendien dat de relatie tussen hulpvrager en hulpverlener essentieel is en zo persoonlijk mogelijk. Dit vraagt bovendien om werkelijke samen-levingen waarin naar elkaar wordt omgezien. Dat zou mijn inziens dan ook een van de kernboodschappen moeten zijn van de maatschappijbeïnvloeding van de pro lifebeweging. Dat mensen relationele wezens zijn, betekent dat zij afhankelijke wezens zijn. Dat dit een scheppingsgegeven is, betekent dat afhankelijkheid geen teken van zwakte is. Het biedt juist ruimte om hulp te aanvaarden en een ander tot last te mogen zijn.
De artikelenreeks Geschapen naar Gods beeld bestaat uit drie artikelen, lees hier de andere stukken:
Bronnen
Guardini, Romano. Vrijheid – genade – lot. Hilversum: Brand, 1963.