Skip navigation
?
Onbedoeld zwanger?

Ervaringen uit de praktijk: De rol van de man bij onbedoelde zwangerschap en abortus

Als een stel geconfronteerd worden met een onbedoelde zwangerschap kan dit een relatie erg onder druk zetten. Maar hoe gaan mannen om met onbedoelde zwangerschap en abortus? En wat voor effect heeft dit op de vrouw? We gingen met onze coördinator waken, Janneke Anker en een van de hulpverleners van Er is hulp, Adrianne Vroegindeweij in gesprek over de ervaringen die ze hiermee hebben in de praktijk.

In het maatschappelijk debat over abortus hoor je regelmatig de uitspraak: “mannen hebben er niks over te zeggen, want het is hun lichaam niet.” Janneke: “Vooral in grote steden raken we tijdens een wake in gesprek met mensen die vinden dat wij ons niet met de vrouw mogen bemoeien en dat ook de man er niets van mag vinden.” Adrianne: “Dit horen we niet terug bij hulpvragers.”

Reactie op een onbedoelde zwangerschap

Hoe gaat het bij een man als er sprake is van een onbedoelde zwangerschap? Veel mannen zijn nerveus of angstig als hun partner vertelt dat ze zwanger is. Uit onderzoek blijkt dat er verschillende eerste reacties zijn die mannen kunnen hebben als ze geconfronteerd worden met een onbedoelde zwangerschap. Vroegindeweij: “In de hulpverlening zien we eigenlijk drie soorten primaire reacties: Ze bevriezen, ze vluchten of ze gaan in de aanval.”

Als mannen bevriezen in reactie op een onbedoelde zwangerschap luisteren ze niet meer naar hun eigen gevoelens. Wel steunen ze hun partner in de gevoelens die zij heeft.
Een andere reactie is om in de aanval te gaan. Dit uit zich met name in het druk uitoefenen op de vrouw om een abortus te ondergaan of aandringen op het houden van het kindje.
De laatste primaire reactie die we zien in de praktijk is vluchten. Dit kan zowel fysiek als emotioneel zijn. Sommigen laten hun partner in de steek als ze zwanger raakt. Ook kunnen ze de emotioneel vluchten door zich af te sluiten voor hun partner en weigeren verantwoordelijkheid te nemen voor haar of haar keuzes. Angst om in de steek gelaten worden kan voor vrouwen een reden zijn om voor abortus te kiezen.
Adrianne: “We merken in de praktijk dat we niet gebeld worden door vrouwen die de volledige steun van hun partner hebben. Dat is ook logisch, want ze hebben op dat gebied geen reden om te bellen.” Hieruit blijkt hoe cruciaal een relatie is rond een onbedoelde zwangerschap en een abortusoverweging.

Besluitvorming

Veel mannen willen samen met hun partner tot een besluit komen. Dat valt niet mee in een samenleving waarin steeds wordt benadrukt dat het alleen de vrouw is die beslist. Vroegindeweij: “Sommige mannen gaan gelijk op zoek naar een oplossing. Ze vinden het moeilijk om met de situatie om te gaan en willen de grip op de situatie terugkrijgen.
Als mannen en vrouwen het niet met elkaar eens zijn tijdens het besluitvormingsproces, staan ze lijnrecht tegenover elkaar. Dit gaat ten koste van het vertrouwen dat ze in elkaar hebben. Er is dan geen samen meer.

Voor vrouwen kan de wens van de man doorslaggevend zijn. Daarom vragen we altijd hoe de partner aankijkt tegen de zwangerschap en stimuleren we het gesprek met de partner aan te gaan. Zo proberen we de man erbij te betrekken, en zijn rol in het proces te erkennen.”

Onderzoek uit Iowa wijst uit dat er vijf redenen zijn die mannen noemen waarom ze voor een abortus kiezen: ze konden het zich niet veroorloven een kind op te voeden, de vrouw of man was niet klaar voor het ouderschap, de huidige relatie is niet goed of de huidige leefomstandigheden zijn niet geschikt voor een baby.

Vroegindeweij: “In de hulpverlening van Er is hulp zien we met name dat het feit dat de huidige relatie niet goed is een reden is om te kiezen voor abortus. Ook de termijn van de zwangerschap kan ervoor zorgen dat men druk ervaart snel een beslissing te nemen.”
“Dat mensen druk ervaren vanwege de zwangerschapstermijn horen we regelmatig terug tijdens het waken”, bevestigt Anker.

De abortus

Hoe uit zich de betrokkenheid van mannen rondom abortus in de praktijk? Janneke: “We zien bij de kliniek dat er mannen zijn die hun vrouw of partner steunen door met haar mee te gaan naar de kliniek, zelfs als ze het niet eens zijn met de beslissing. Sommige mannen vragen zich dan af welke rechten ze hebben. Ook zien we dat de man de vrouw wil beschermen. Dat blijkt uit de arm die ze om haar heen slaan of de manier waarop ze wordt afgeschermd voor contact. Verder zien mannen het meegaan naar de kliniek als nemen van morele verantwoordelijkheid. Laatst was er een jonge man die zich heel wat voelde, omdat hij zijn onenightstand naar de kliniek had gebracht.”

Vroegindeweij: “In de hulpverlening horen we dat mannen niet mee de behandelkamer in mogen. Soms worden ze zelfs niet toegelaten in de wachtkamer. Tijdens het gesprek in de kliniek wordt aan de vrouw gevraagd of ze niet onder druk gezet wordt, de man wordt dan even naar buiten gestuurd. Er zijn ook mannen die hun vrouw naar de kliniek brengen, omdat ze er zeker van willen zijn dat de abortus plaatsvindt.
Vrouwen kunnen ook zonder medeweten van hun partner een abortus ondergaan. Dat blijkt uit contacten die we hebben met mannen. Sommige mannen zoeken hulp, omdat hun partner abortus heeft ondergaan zonder hun medeweten. Terwijl het kind wat hun betreft welkom was. Dit kan er voor zorgen dat een relatie onder druk komt te staan of zelfs verbroken wordt.”

Na de abortus

Mannen en vrouwen kunnen anders reageren op een abortus. Iedereen gaat anders om met wat hij voelt. Als de partners nog bij elkaar zijn kunnen de verschillende manieren waarop ze omgaan met de abortus voor onbegrip richting elkaar zorgen. Hierdoor komt de relatie in zwaar weer.

Adrianne: “Er zoeken ook mannen contact die het niet eens waren met het besluit van hun partner om een abortus te ondergaan. Bij deze mannen speelt machteloosheid en woede vaak een grote rol. Ze hebben het gevoel dat ze de controle zijn kwijtgeraakt. Het is heel belangrijk om de emoties van de man op dat moment te erkennen. Ook stimuleren we ze altijd het dagelijks leven vol te houden. We zien regelmatig na een abortus dat mensen hun dag-en-nachtritme omgooien en niet meer goed voor zichzelf zorgen.”

 

Er is weinig informatie beschikbaar voor mannen die vragen hebben rondom onbedoelde zwangerschap of abortus. Daarom is het belang om aandacht te geven aan de rol van de man bij onbedoelde zwangerschap en abortus.


< Terug naar kennisbank overzicht