?
Onbedoeld zwanger?
Dit artikel verscheen in juli 2025 in Leef Magazine
Met de sluiting van de handtekeningeninzameling eind april dit jaar voor het Europese burgerinitiatief My Voice, My Choice is een belangrijk moment aangebroken in het debat over abortus en Europese bevoegdheden. Waarover gaat het precies? Waarom is dit relevant? Hoe reageert de internationale prolifebeweging hierop?
Laten we allereerst eens bezien waarover het precies gaat. Wat is een burgerinitiatief? Een Europees burgerinitiatief (in het Engels: European Citizens’ Initiative – ECI) is een democratisch instrument dat burger in staat stelt om de Europese Commissie op te roepen wetgeving voor te stellen op gebieden waarvoor zij bevoegd is. Om in aanmerking te komen, moet een initiatief binnen een jaar minimaal 1 miljoen handtekeningen verzamelen uit ten minste zeven verschillende EU-lidstaten. Een ECI is daarmee iets anders dan een referendum: de Europese Commissie is niet verplicht om gehoor te geven aan de oproep. Wel moet de Commissie het initiatief officieel behandelen en kunnen er bijvoorbeeld hoorzittingen in het Europees Parlement volgen. Dat betekent dat een ECI vooral een politiek signaal is. Het aantal handtekeningen en de inhoudelijke basis van een burgerinitiatief is dus best van belang.
Het initiatief My Voice, My Choice roept de Europese Commissie op om abortus in alle lidstaten te ondersteunen en te subsidiëren. De campagne wil dat vrouwen in heel Europa gelijke toegang krijgen tot veilige en legale abortuszorg – ook in landen waar de wet dat nu beperkt of verbiedt. Dat doel is niet alleen ethisch verwerpelijk, maar roept fundamentele vragen op over de rol en bevoegdheden van de Europese Unie. Maar daarover later meer.
My Voice, My Choice stelt verder dat het gaat om het beschermen van vrouwenrechten en gezondheid, en dat de EU een rol moet spelen in het garanderen van deze ‘zorg’. In de praktijk komt dit onder meer neer op het financieren van ‘abortus-toerisme’: vrouwen zouden, met EU-middelen, kunnen reizen naar landen met liberalere abortuswetten om daar een zwangerschap te beëindigen.
Het initiatief wordt gesteund door zo’n 300 organisaties uit 21 Europese landen. Hieronder vallen ook de volgende 8 Nederlandse organisaties:
Veel van de ruim 300 organisaties ontvangen financiering van de Europese Unie en/of de Open Society Foundation van George Soros. De ideologische drijfveer achter het initiatief is het Sloveense Institute 8th of March, onder leiding van Nika Kovač. Dit is een feministische organisatie die zich inzet voor sociale rechtvaardigheid. In 2021 ontving Kovač erkenning als Sloveense Vrouw van het Jaar.
Hoe reageert de prolifebeweging?
De Europese Federatie One of Us heeft zich uitgesproken tegen My Voice, My Choice. Deze federatie is een breed prolifenetwerk van 50 organisaties uit 19 Europese landen, waarbij ook Schreeuw om leven is aangesloten. De organisatie richt zich nadrukkelijk op politieke prolifelobby in Brussel. Het is interessant om te benoemen dat One of Us vorig jaar haar 10jarig bestaan vierde.
Een belangrijk punt van kritiek is de wijze waarop de Europese Commissie pro-abortusgroepen financiert.
Wat was de aanleiding om One of Us op te richten?
De start van de federatie bestond uit een burgerinitiatief dat opriep tot het stoppen van EU-financiering voor activiteiten waarbij embryo’s vernietigd worden, zoals stamcelonderzoek en abortus. Het was met bijna 1,8 miljoen handtekeningen het meest succesvolle Europese burgerinitiatief tot nu toe. Het wrange verloop van dit initiatief is echter dat de Europese Commissie de boodschap heeft genegeerd en geen vervolg heeft gegeven aan de oproep van zo’n 1,8 miljoen Europese burgers…
One of Us heeft eind april Europa-breed het bericht verspreid, ondertekend door leiders van aangesloten organisaties, om haar tegengeluid te laten horen. One of Us benadrukt dat abortus géén bevoegdheid is van de EU, maar een nationale aangelegenheid. Het subsidiariteitsbeginsel – een van de grondpijlers van de Europese Unie – vereist immers dat zaken die lidstaten zelf kunnen regelen, niet door de EU worden overgenomen.
Tonio Borg, president van de Executive Committee van One of Us en voormalig EU-commissaris voor Gezondheid, legde in een reactie de verbinding met het succesvolle burgerinitiatief met een prolifeboodschap: ‘Deze uitslag bewijst eens te meer dat miljoenen in Europa voorstander zijn van de bescherming van het leven en niet van de vernietiging ervan. Ondanks de groeiende ideologische druk blijven de echte waarden van Europa – de bescherming van het leven, de menselijke waardigheid en liefde voor persoonlijke en institutionele vrijheid – sterk.’
Daarmee wijst Tonio Borg op een opvallende paradox: ondanks ruime financiering, professionele communicatie en de steun van honderden organisaties heeft My Voice, My Choice minder handtekeningen verzameld dan One of us ruim tien jaar geleden. En dat terwijl het pro life-initiatief destijds dus nauwelijks aandacht heeft gekregen…
De EU: partijdige financier?Een belangrijk punt van kritiek van One of Us is de wijze waarop de Europese Commissie pro-abortusgroepen financiert. Via programma’s zoals CERV (Citizens, Equality, Right and Values) wordt disproportioneel veel geld uitgekeerd aan organisaties als IPPF (International Planned Parenthood Federation) en EWL (European Women’s Lobby), terwijl prolifestemmen structureel worden genegeerd, en zeker niet worden gesubsidieerd.
De Europese Commissie moet zich niet laten meeslepen door ideologische lobby’s.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat One of Us zich voorbereidt op juridische stappen. Zij stellen dat het burgerinitiatief My Voice, My Choice niet alleen buiten de bevoegdheid van de Europese Commissie valt, maar zelfs neigt naar dwang. Het EU-recht verbiedt dat de Unie nationale wetgeving op het gebied van gezondheidszorg en ethiek oplegt, waaronder abortus.
De federatie One of Us heeft een duidelijke strategie om weerstand te bieden. Allereerst zetten zij stevig in op lobbywerk: inmiddels zijn meer dan 200 brieven verstuurd naar Europarlementariërs, commissarissen en diplomaten. Daarnaast bereiden zij juridische argumenten voor, ontwikkelen zij communicatiemateriaal en wordt er gewerkt aan een bijeenkomst in oktober met getuigenissen over de gevolgen van abortus. Schreeuw om leven is ook betrokken bij de organisatie van deze dag, waarbij vooral veel jongeren uit Europa betrokken zullen worden.
Ook in Nederland zal My Voice, My Choice niet ongemerkt voorbijgaan. De Guido de Brès-stichting (het wetenschappelijk instituut van de SGP), Kies Leven, Juristenvereniging Pro Vita en Schreeuw om leven zijn als Nederlandse organisaties aangesloten bij One of Us en zullen later dit jaar gezamenlijk van zich laten horen om te wijzen op de gevaren van dit initiatief en de noodzaak van bescherming van de allerkleinste Europese burgers.
Dat My Voice, My Choice de drempel van 1 miljoen handtekeningen weet te halen, dankzij brede institutionele steun, roept belangrijke vragen op. Hebben Europese burgers écht massaal behoefte aan EU-gestuurde abortuspolitiek? Of toont dit juist aan dat velen terughoudend zijn als het gaat om het politiseren van het ongeboren leven?
De Europese Commissie moet zich niet laten meeslepen door ideologische lobby’s, maar handelen in overeenstemming met de EU-verdragen. En die zijn duidelijk: abortus valt onder nationale soevereiniteit.
Miljoenen Europeanen willen het leven beschermen – vanaf het allereerste begin. Vanuit overtuiging dat elke mens, hoe klein ook, waardigheid bezit. De pro lifestem klinkt daarom ook in reactie op My Voice, My Choice krachtig, als een stem voor gerechtigheid, voor subsidiariteit, voor echte zorg, voor recht op leven, het recht op geboren te worden, kortom: voor het leven!
Augustinus schreef in zijn beroemde boek De Civitate Deï: ‘Menselijke koninkrijken vallen of staan naar het welbehagen van God.’ Als de Europese Unie – al dan niet aangemoedigd door dit burgerinitiatief – verder gaat het met propageren dat het linksom of rechtsom mogelijk moet zijn de meest onschuldige en kwetsbare burgers te doden, dan ziet het er niet goed uit voor de EU. Zij moet juist opstaan tegen willekeurig doden en kleine, weerloze mensjes beschermen. Dat is een taak van overheden, dat is naar de wil en het welbehagen van God. Wie daar tegenin gaat, kan weliswaar door 1,2 miljoen ondertekenaars van My Voice, My Choice worden toegejuicht, maar zal verantwoording moeten afleggen aan de heilige en eeuwige God, Die met goddelijke scheppingskracht het menselijk leven uit niets tevoorschijn heeft geroepen.