?
Onbedoeld zwanger?
Auteur: Arthur Alderliesten
Gepubliceerd in magazine Leef, oktober 2024
Het onderwerp abortus is, zoals u weet, niet alleen een kwetsbaar ethisch onderwerp, maar vaak prominent onderdeel van politieke strijd. Dat zien we in deze periode sterk terug in de Verenigde Staten. De democraten zijn sterk pro-abortus. Wat speelt er? Welke zorgwekkende ontwikkeling gaan er schuil achter de harde politieke standpunten?
Een opvallende gebeurtenis vond plaats in augustus in Chicago. Daar hielden de Democraten hun conventie. Bij de ingang van het congrescentrum, zo meldde het Reformatorisch Dagblad (20-08), stond Planned Parenthood (PP), koepelorganisatie van Amerikaanse abortusklinieken, met een mobiele abortuskliniek. De bezoekers kregen daar gratis abortus of sterilisatie aangeboden. Vroeger kreeg je een sleutelhanger als gadget, nu een abortus. Gevaarlijk om zo te spotten met het leven. Er schijnt vijfentwintig keer gebruik van het aanbod te zijn gemaakt. Wat gaat er schuil achter dit boosaardig gedoe?
Prof. Charles C. Camosy publiceerde een artikel waarin hij wijst op recente politieke keuzes van Tim Walz, door de democratische presidentskandidaat Kamala Harris gekozen als running mate. Als gouverneur van de staat Minnesota heeft Walz, zo schrijft Camus, onlangs het doden van kinderen gelegaliseerd in Minnesota. ‘Met het doden van kinderen bedoel ik echt het nastreven van de dood van pasgeboren baby’s.’
Om het besluit in perspectief te plaatsen grijpt Camus terug op de geschiedenis. ‘Voordat christelijke ethiek dominant werd in het Westen, werd het doden van kinderen (samen met abortus) beschouwd als een legitieme manier om de voortplanting te controleren. In het oude Griekenland en Rome bijvoorbeeld, werd het achterlaten van pasgeboren baby’s (meestal omdat ze vrouwelijk of gehandicapt waren) zelfs gesystematiseerd – met bepaalde plekken aangewezen als baby-achterlatingsruimtes. Heel vaak kwamen zulke baby’s aan hun einde door blootstelling of wilde dieren, maar soms werden ze meegenomen door mensen die ze vervolgens grootbrachten als slaven of prostituees.’ Infanticide was toentertijd minder risicovol voor de moeder.
Denkers uit onze eigen tijd die deze christelijke visie van menselijke waardigheid en gelijkheid expliciet verwerpen, zoals bijvoorbeeld Peter Singer, hebben, niet verrassend, de pré-christelijke visie op infanticide omarmd als een moreel legitieme manier om geboorte te controleren. De waarde van hun mensbeeld hangt af waarneembare eigenschappen van menselijke wezens als rationaliteit, zelfbewustzijn, etc.
Terug naar Walz. In 2023 steunde hij een wetswijziging waarmee wordt teruggegrepen op de oude praktijk van het in de steek laten van pasgeborenen en deze opzettelijk legaliseerde. Eerst beschermde de wet geboren baby’s, maar door wetswijzingen wordt levensreddende medische zorg aan baby’s die levend geboren worden na mislukte abortussen niet langer meer geboden.
Aan de hand van verschillende voorbeelden en onderzoeken stelt Camus dat het in Amerika steeds vaker voorkomt dat er geen abortus wordt gedaan, maar dat na de geboorte de baby levensverlengende behandeling wordt onthouden. Dit zou dan vooral gelden bij ongewenste handicaps. Camus aarzelt zelfs niet om te stellen dat dit opzettelijk niet-behandelen van pasgeborenen zodat ze sterven, nu routine is in de Amerikaanse cultuur. Het hangt er allemaal mee samen dat filosofen, artsen en politici aan pasgeborenen niet dezelfde menselijke waardigheid toekennen als mensen die langer geleden zijn geboren.
Ayaan Hirsi Ali, ooit Tweede Kamerlid namens de VVD en voorvechtster voor vrouwenrecht maar later bekeerd tot God, heeft zich hierover recent uitgelaten. ‘Wat leven we toch in een dappere wereld,’ schrijft zij. ‘India en China hebben al zo lang zoveel meisjesbaby’s geaborteerd (tientallen miljoenen) dat de autoriteiten zich zorgen maken over de mogelijkheid voor jonge mannen om een vrouw te vinden. IJsland heeft zijn populatie met het syndroom van Down teruggebracht tot bijna nul door simpelweg elke baby met het syndroom te aborteren. En nu gaan we zelfs terug naar de methode die de voorkeur had van de oude wereld: abortus na de geboorte. Ja, het gebeurt al. Het is alleen moeilijk om precies te zeggen hoe vaak onder de nieuwe wet van Walz, omdat hij natuurlijk alle rapportagevereisten over levend geboren baby’s tijdens abortussen heeft ingetrokken.’
Als je infanticide legaliseert, kun je niet anders zijn dan fervent voorstander van abortus. ‘We leven in een bezeten wereld. En wij weten het…’ (Huizinga). Gelukkig is er ook (christelijke) hoop in en voor een bezeten wereld. Laten wij getuigen en brengers van hoop zijn. In het vroege christendom adopteerden christenen als reactie op infanticide niet alleen veel van deze baby’s. Ook de kerk nam stelling, zoals blijkt uit een van de eerste belijdenisgeschriften, de Didachè (uit de eerste eeuw na Christus), waarin is te lezen: ‘u zult geen abortus plegen of doden wat net geboren wordt.’