?
Onbedoeld zwanger?
Auteur: Arthur Alderliesten
Gepubliceerd in Leef mei 2026
In het gesprek over abortus is het belangrijk om niet alleen duidelijk te zijn over waar de prolifebeweging voor staat maar ook over hoe er gesproken wordt. De persoonlijke ontmoeting in de dialoog is daarbij onze grondhouding. Niet als doortrapte communicatietruc, maar als principiële manier van mens‑zijn.
In zo’n ontmoeting wordt vanuit overtuiging gesproken, en zoveel als mogelijk in relatie. We luisteren, stellen vragen, onderzoeken wat de ander en ons drijft en blijven zelf leerbaar. Deze houding vormt de basis voor onze aanwezigheid als pro lifers in de samenleving.
Dialoog bestaat uit een levenshouding waarin zowel openheid voor de ander als helderheid over eigen overtuigingen samenkomen. De vijf elementen van WOLLO geven richting aan deze manier van spreken en luisteren.
Wederkerigheid: de ander wordt niet gezien als louter drager van een standpunt, maar als mens. Spreken gebeurt pas nadat er werkelijk is geluisterd. We benaderen de ander in het vertrouwen dat hij of zij iets waardevols zal inbrengen.
Overtuiging: overtuigingen over ongeboren leven, abortus en goed doen, worden helder en eerlijk uitgesproken. Deze overtuigingen worden vastgehouden, expliciet gemaakt en verantwoord.
Levenshouding van ontmoeting: hoewel het doel verandering van denken is, is de bedoelde insteek geen debat of strijd, maar ontmoeting. Verandering vindt doorgaans plaats in de weg van begrijpen, verbinden en aansluiten.
Luisteren: oordelen en aannames worden opgeschort. Eigen aannames worden onderzocht, en de ander wordt uitgenodigd hetzelfde te doen. Luisteren is actief, onderzoekend en open.
Ontvankelijkheid: er blijft bereidheid om te leren. Er is ruimte om geraakt, verrijkt of gecorrigeerd te worden.
Mens‑zijn is relationeel. We worden aangesproken en antwoorden. In gesprekken over onbedoelde zwangerschap en abortus komen diepe waarden samen: kwetsbaarheid, verantwoordelijkheid, schuld, vergeving, autonomie, recht en hoop. Spreken over deze onderwerpen is daarom nooit neutraal. Juist in zulke gesprekken is het van belang de ander niet te reduceren tot een mening, een standpunt aan gene zijde. Ook die ander is een mens.
In een debat draait het om winnen. Standpunten botsen en luisteren is dan dikwijls niet meer dan een dekmantel om een tegenzet voor te bereiden. Het gaat niet om het winnen van een wedstrijd, maar om de waarheid. Daarom is het spijtig als in het abortusdebat de aandacht naar waarheid wordt verdrongen door een strijd om de scherpste argumenten en creatiefste spitsvondigheden.
Er zijn vragen nodig die niet als aanvallend worden ervaren en verhelderend bedoeld zijn:
Wanneer zulke vragen in veiligheid worden gesteld, ontstaat ruimte voor reflectie. Mensen horen hun eigen aannames terug en ontdekken wat zij nooit eerder expliciet doordachten. Dát kan leiden tot duurzame verandering van morele overtuigingen.
Als Schreeuw om leven geloven we dat we de ander niet hoeven en mogen breken om bij de waarheid te komen. Onze overtuiging is helder: het ongeboren leven heeft diepe waarde en verdient volledige bescherming vanaf het vroegste begin. Maar die overtuiging wordt niet minder waar wanneer we luisteren naar de verhalen van vrouwen, de worstelingen van artsen of de argumenten van (politieke) tegenstanders met een ander wereld- en mensbeeld. Integendeel: luisteren verdiept ons begrip, ontdekt wat mensen diep van binnen beweegt, en scherpt onze woorden.
De persoonlijke ontmoeting werkt dus allerminst neutraliserend. Het is een manier van spreken waarin overtuiging en respect elkaar versterken en we beter kunnen aansluiten op het morele denken en voelen van de ander.
De persoonlijke ontmoeting betekent dat we:
Het doel is niet compromis, maar verandering van denken en doen. Dat proberen we te bereiken via wederkerigheid en reflectie. Het is een weg die recht doet aan zowel de waarheid die wij belijden, als aan de waardigheid van degene met wie wij spreken. Vanuit de overtuiging dat de waarheid boven komt drijven en dat het goede het kwade zal overwinnen (Rom. 12:21).
Om de kracht van de persoonlijke ontmoeting binnen de dialoog te begrijpen, is het belangrijk te zien hoe het zich verhoudt tot andere mogelijke communicatiestrategieën. Het communicatiekruispunt is hiervoor een helpend model.
Binnen het communicatiekruispunt kunnen vier vormen van strategische communicatie worden ondersc
heiden:
De persoonlijke ontmoeting bevindt zich dus in het kwadrant van tweerichtingsverkeer én beïnvloeden. Het doel blijft beïnvloeding, én loopt via relatie.
Dat betekent niet dat deze vorm van communicatie altijd passend is. Soms is informeren nodig. Soms moet communicatie schuren of confronteren wanneer fundamentele waarden worden ondergraven of onrecht hoogtij viert. Soms is een prikkelende, provocerende boodschap nodig om moreel bewustzijn wakker te roepen. Toch blijft het uitgangspunt: het dialogiseren is de norm, tenzij er een goede reden is om anders te communiceren.
De weg van de bruggenbouwer
Als pro lifers staan we op een ander standpunt dan veel Nederlanders. Juist daarom moeten we bruggenbouwers zijn. Dat brengt risico’s met zich mee. Samuel Lee, Theoloog des Vaderlands in 2019, zegt het treffend: “Bruggenbouwers bevinden zich altijd op de rand. Ze worden niet begrepen. Maar elke samenleving heeft bruggenbouwers nodig.”
De persoonlijke ontmoeting is geen gemakkelijke weg. Maar het is een weg die recht doet aan de waarheid die wij belijden én aan de waardigheid van de mens met wie wij spreken. Wie de waardigheid van ieder mens verdedigt, kan de wijze waarop hij de ander tegemoet treedt niet losmaken van diezelfde waardigheid.