?
Onbedoeld zwanger?
Geplaatst op 2 september 2025 in Nieuws.
Een verlies in de zwangerschap is heel ingrijpend en vraagt om zorgvuldige aandacht hiervoor in het pastoraat, stelt de stichting Schreeuw om leven. Met de brochure ”Christelijk omgaan met miskraam en stilgeboorte” biedt ze kerkenraden een handvat.
Gepubliceerd in Reformatorisch Dagblad op 2 september 2025
Een op de vier vrouwen krijgt te maken met een verlies in de zwangerschap, stelt Schreeuw om leven. Over het omgaan met een miskraam of stilgeboorte bestaat „veel onwetendheid”, signaleert de stichting. Recent bracht ze een brochure uit die is verzonden naar 4000 kerken uit haar brede achterban. Auteur is directeur Arthur Alderliesten, die zelf samen met zijn gezin het verdriet kent van het overlijden van hun zoontje en broertje Olivier, kort voor de geboorte.
Waarom vraagt Schreeuw om leven aandacht voor het omgaan met miskraam en stilgeboorte?
„Als we ergens een verhaal houden over abortus komt het geregeld voor dat mensen ook over een miskraam of stilgeboorte beginnen. Wij vinden abortus verschrikkelijk omdat we het hebben over leven, een nieuw mens, een waardevolle beelddrager van God. Diezelfde overtuiging maakt dat er ook veel verdriet is rond een miskraam of stilgeboorte.
Bovendien merken we dat vrouwen die hiermee te maken hebben vaak stuiten op onbegrip en weinig erkenning vinden voor de pijn en het verdriet waarmee ze rondlopen. Daarom leek het ons goed om hier bijzonder aandacht voor te vragen met een jaarthema. Behalve de brochure, die vooral is opgesteld voor kerkenraden, verschijnt er in oktober ook een boekje over.”
In hoeverre speelde uw eigen ervaring met het overlijden van een zoontje voor de geboorte mee?
„Wat wij als gezin eind 2019 hebben meegemaakt, heeft mijn ogen meer geopend voor het diepe verdriet dat dit meebrengt. Maar ik heb mijn eigen verdriet zeker niet op de voorgrond willen zetten, want mijn ervaring kan heel anders zijn dan die van iemand anders.
Ik heb deze brochure onder tranen geschreven.
Bij het schrijven van de brochure hebben we bewust een focusgroep betrokken van mensen die ervaring hebben met een miskraam of stilgeboorte of die daar vanuit hun professie mee te maken hebben, om de boodschap zo goed mogelijk te laten landen. Mijn eigen ervaring heeft hopelijk geholpen om de juiste toon te vinden. Het werken aan het boekje en deze brochure was voor mij buitengewoon intensief. Ik heb die onder tranen geschreven.”
Waar hebben echtparen pastoraal gezien het meest behoefte aan na een miskraam of stilgeboorte?
„We denken altijd in eerste instantie aan de moeder. Dat is terecht, maar laten we de vader niet vergeten, evenals broertjes en zusjes, grootouders en iedereen die in een bepaalde verhouding tot het kindje heeft gestaan en met het verlies moet dealen. Een vader zal dat anders verwerken dan een moeder, maar je kunt niet op voorhand invullen hoe precies. Ieder maakt zijn eigen rouwproces door. Het is daarom altijd belangrijk een pastoraal contact open in te gaan.”
„Een kind van de christelijke kerk is in het verbond begrepen is en hoort dus vanaf het begin bij de gemeente”
U wilt kerkenraden ook een kader bieden om het onderwerp „beleidsmatig” aandacht te geven. Op welke manier?
„Er zijn nogal wat gemeenten die op oudejaarsavond of op eeuwigheidszondag een moment stilte houden om de overledenen te herdenken. Hoe ga je daarmee om na een miskraam of stilgeboorte? Het is belangrijk om daar goed over na te denken. Het noemen van de naam van hun kindje is voor veel ouders heel belangrijk, juist omdat ze bang zijn dat hun kindje, dat niemand gekend heeft, vergeten wordt.
Het is bovendien goed om te beseffen dat het niet alleen gaat om een kind van de ouders, maar ook om een kind van de christelijke kerk. Dat is een belangrijk theologisch uitgangspunt, als we geloven dat het kindje in het verbond begrepen is en daarom vanaf het eerste moment bij de gemeente hoort. Ook dat is een reden om de naam te noemen, wanneer de ouders dat willen. Het vraagt altijd goed overleg met hen.”
De brochure biedt ook een preekschets bij 2 Samuël 12:23b, over het jonggestorven kindje van David en Bathseba. Wat is de kernboodschap?
„In ieder geval willen we met deze schets, die Bijbels-theologische handreikingen biedt, aangeven dat het verlies van een kindje voor of kort na de geboorte een Bijbels thema is en dat er dus over gepreekt mag worden. We zien in de Bijbel dat kinderen een speciale plek hebben in Gods hart. Dat blijkt ook uit het optreden van de Heere Jezus.
Uiteindelijk zien we dat David na het ingrijpende verlies hoop heeft, als het gaat om de eeuwige bestemming. Maar dat wordt niet gedetailleerd uitgewerkt. Deze preekschets biedt predikanten de ruimte om in hun eigen theologische spoor zelf bepaalde accenten te leggen.”